การศึกษาเปรียบเทียบอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของสำนวนจีนที่มีคำว่า “口” KOU และสำนวนไทยที่มีคำว่า “ปาก” Pàːk

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของสำนวนจีนที่มีคำว่า "口" KOU และสำนวนไทยที่มีคำว่า "ปาก" Pàːk โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพวิเคราะห์สำนวนจีนจำนวน 12 สำนวน และสำนวนไทยจำนวน 18 สำนวน ที่รวบรวมจากพจนานุกรมและหนังสือสำนวนไทย-จีน ที่เป็นที่ยอมรับ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าแม้ทั้งสองภาษาจะมีสำนวนเชิงลบมากที่สุด แต่มีวิธีการสื่อความหมายโดยนัยที่แตกต่างกัน โดยสำนวนจีนมักสะท้อนถึงผลกระทบในระดับสังคมและการเมือง ในขณะที่สำนวนไทยมุ่งเน้นสื่อถึงผลกระทบในระดับปัจเจกบุคคลและความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ในด้านการใช้อุปลักษณ์นั้น สำนวนจีนโดดเด่นในการใช้ธรรมชาติระดับมหภาค เช่น แม่น้ำและทองคำ ในการเปรียบเทียบ สะท้อนการมองปรากฏการณ์ในภาพรวม ขณะที่สำนวนไทยนิยมใช้สัตว์และอวัยวะที่พบในชีวิตประจำวัน ซึ่งสะท้อนการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ใกล้ตัว อย่างไรก็ตาม จากผลการวิจัยพบว่าทั้งสองภาษามีความคล้ายคลึงกันในการใช้อุปลักษณ์ในด้านเกี่ยวกับรสชาติและการเชื่อมโยงระหว่างปากกับอวัยวะอื่นๆ แสดงให้เห็นถึงประสบการณ์ร่วมของมนุษย์ในการทำความเข้าใจพฤติกรรมผ่านประสบการณ์ทางร่างกาย นอกจากนี้ ทั้งสองวัฒนธรรมยังให้ความสำคัญกับความจริงใจในการสื่อสารจากปาก  แม้จะมีวิธีการเลือกใช้ถ้อยคำเพื่อการแสดงออกที่แตกต่างกัน การศึกษานี้ไม่เพียงแสดงให้เห็นความแตกต่างในการใช้ภาษา แต่ยังสะท้อนให้เห็นว่าแม้ทั้งสองวัฒนธรรมจะมีเป้าหมายร่วมกันในการควบคุมระมัดระวังการใช้วาจา แต่มีจุดเน้นและวิธีการที่สะท้อนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของแต่ละชาติสังคมที่แตกต่างกันได้อย่างชัดเจน