การพัฒนาอย่างยั่งยืนของอาชีพประมงพื้นบ้านหลังจากสถานการณ์การระบาดทั่ว ของโควิด - 19: กรณีศึกษา ชุมชนประมงพื้นบ้านคุ้งโตนด อำเภอกุยบุรี และ ชุมชนเครือข่ายชาวประมงอำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

ผู้แต่ง

  • ณัฐภัทร์ รักวงศ์วาน คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • ชาญณวุฒ ไชยรักษา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • บุรเทพ โชคธนานุกูล สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
  • พัชรา จตุรโกมล คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

ประมงพื้นบ้าน, จังหวัดประจวบคีรีขันธ์, การพัฒนาอย่างยั่งยืน, สถานการณ์การระบาดทั่วของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา, เศรษฐกิจสีน้ำเงิน

บทคัดย่อ

อาชีพประมงพื้นบ้านถือเป็นอาชีพหนึ่งที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์การระบาดทั่วของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) หรือ โควิด – 19 ดังนั้นการวิจัยการพัฒนาแบบองค์รวมของกลุ่มประมงพื้นบ้านเพื่อเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์และยุควิถีใหม่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์จึงมีวัตถุประสงค์การศึกษาบางส่วน คือ เพื่อศึกษาถึงสร้างกลไกการพัฒนาเชิงพื้นที่เพื่อขับเคลื่อนตัวแบบการพัฒนาตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) ที่มีองค์ประกอบจากความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน
ภาคประชาสังคมและภาควิชาการ และเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อผลักดันตัวแบบเชิงพัฒนาตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) เข้าสู่แผนระดับจังหวัด หรือ หน่วยงานราชการในพื้นที่ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง คือ ชุมชนประมงพื้นบ้านคุ้งโตนด อำเภอกุยบุรี และ ชุมชนเครือข่ายชาวประมงอำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ผลการศึกษาพบว่า ทั้งสองชุมชนมีกลไกการพัฒนาเชิงพื้นที่เพื่อขับเคลื่อนตัวแบบการพัฒนาตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) ที่มีองค์ประกอบจากความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคมและภาควิชาการที่ทั้งสองชุมชนได้ดำเนินการมาตั้งแต่ก่อนสถานการณ์การระบาดทั่วของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา นอกจากนี้คณะนักวิจัยได้ร่วมกับทั้งสองชุมชนข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อผลักดันตัวแบบเชิงพัฒนาตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) เข้าสู่แผนระดับจังหวัดหรือ หน่วยงานราชการในพื้นที่ เพื่อขยายผลการวิจัยจากภาควิชาการสู่ภาคปฏิบัติ

เอกสารอ้างอิง

คณะอนุกรรมการจัดการความรู้เพื่อผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเล (อจชล.). (2562). ฐานข้อมูลความรู้ทางทะเล. https://www.mkh.in.th/index.php?option=com_content&view=article&id=124&Itemid=160&lang=th

ณัชชาภัทร อุ่นตรงจิตร. (2565). รัฐศาสตร์ (พิมครั้งที่ 18). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัฐภัทร์ รักวงศ์วาน. (2563). สรุปการปาฐกถาพิเศษเรื่อง “การพัฒนาประเทศและการปรับตัวขององค์กรในยุค New Normal” โดยสมเกียรติตั้งกิจวานิชย์. วารสาร PAAT Journal สมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย, 2(4), 51 – 56.

บุรเทพ โชคธนานุกุล และคณะ. (2567). กลไกการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนของทุกภาคส่วนเพื่อการพัฒนาอาชีพประมงพื้นบ้านจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ [เอกสารนำเสนอในการประชุม]. การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 18 ประชากรและสังคม 2567: เรื่อง ประชากรและความยั่งยืน ประเด็นสำคัญทางนโยบาย, นครปฐม.

ปรีดา ยังสุขสถาพร และคณะ. (2566). โครงการการพัฒนาแบบองค์รวมของกลุ่มประมงพื้นบ้านเพื่อเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์และยุควิถีใหม่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ [รายงานการวิจัย]. องค์การสะพานปลา.

วุฒิศักดิ์ เจริญวงศ์มิตร และ ธัญนันท์ วรเศรษฐพงษ์. (2566). การพัฒนาตัวแบบเชิงธุรกิจของกลุ่มอาชีพประมงพื้นบ้านจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในยุคฐานวิถีชีวิตใหม่เพื่อเศรษฐกิจรากฐานที่ยั่งยืน [รายงานการวิจัย]. คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์.

ศุภวัตร กาญจน์อติเรกลาภ และคณะ. (2564). การศึกษาแนวทางการพัฒนาเพื่อมุ่งสู่เศรษฐกิจสีน้ำเงิน (Blue Economy): กรณีศึกษาพื้นที่ อำเภอเมือง จังหวัดตราด [รายงานผลการวิจัย]. สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง.

โสภารัตน์ จารุสมบัติ. (2567). การพัฒนาเศรษฐกิจสีน้ำเงินอย่างยั่งยืนในบริบทสากล. วารสารรัฐศาสตร์นิเทศ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 10(1), 215 – 258.

สำนักงานจังหวัดประจวบคีรีขันธ์. (2565). แผนพัฒนาจังหวัด 5 ปี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พ.ศ. 2566 - 2570. กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดประจวบคีรีขันธ์.

อุษณีย์ รัศมีวงษ์จันทร์ และคณะ. (2566). การเสริมสร้างศักยภาพการแปรรูปผลิตภัณฑ์คุณภาพสูงจากประมงพื้นบ้านจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจรากฐานอย่างยั่งยืน [รายการผลการวิจัย]. คณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา.

Bárcena, A., et al. (2018). The 2030 Agenda and the Sustainable Development Goals: An opportunity for Latin America and the Caribbean. United Nations Publication.

United Nations. (2015). The 2030 Agenda for Sustainable Development. United Nations Publication.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

รักวงศ์วาน ณ., ไชยรักษา ช. ., โชคธนานุกูล บ. ., & จตุรโกมล พ. . (2025). การพัฒนาอย่างยั่งยืนของอาชีพประมงพื้นบ้านหลังจากสถานการณ์การระบาดทั่ว ของโควิด - 19: กรณีศึกษา ชุมชนประมงพื้นบ้านคุ้งโตนด อำเภอกุยบุรี และ ชุมชนเครือข่ายชาวประมงอำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(2), 345–358. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/273641

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย