การใช้ความรู้ในการบริหารแผนงานโครงการเชิงพื้นที่ของ โครงการส่งเสริมการเข้าสู่ตลาดสมัยใหม่ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลูกผักปลอดภัย: กรณีศึกษาบ้านหนองบัวน้อย จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบริหารแผนงานโครงการเชิงพื้นที่ โดยประยุกต์ใช้กระบวนการ PDCA (Plan-Do-Check-Act) ในโครงการส่งเสริมการเข้าสู่ตลาดสมัยใหม่ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลูกผักปลอดภัย กรณีศึกษาบ้านหนองบัวน้อย จังหวัดกาฬสินธุ์ เพื่อให้โครงการบรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาคือ กลุ่มปลูกผักปลอดภัยบ้านหนองบัวน้อย จำนวน 75 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยดำเนินการวิจัยตามระเบียบวิธีการวิจัยและพัฒนา แบ่งออกเป็น 4 ระยะ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (Mean) ร้อยละ (Percentage) และ การวิเคราะห์เชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า 1) ระยะวางแผน (Plan) ได้กำหนดเป้าหมายเพื่อพัฒนาระบบการผลิตผักให้มีความปลอดภัยได้มาตรฐาน GAP และยกระดับการขายสินค้าเกษตรในตลาดสมัยใหม่ 2) ระยะปฏิบัติ (Do) ดำเนินการผ่าน 3 กิจกรรมหลัก ได้แก่   การส่งเสริมการผลิตผักปลอดภัย การตรวจรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตร GAP และการส่งเสริมการเข้าสู่การตลาดยุคใหม่ 3) ระยะตรวจสอบ/ติดตาม (Check) พบว่า เกษตรกรได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP 3 ชนิดพืช ได้แก่ ผักคะน้า 17 คน ผักกวางตุ้งใบ/ดอก 17 คน และผักกาดหอม 14 คน นอกจากนี้ เกษตรกร  ยังมีช่องทางจำหน่ายผ่านตลาดสมัยใหม่ 2 ช่องทาง คือ เพจเฟซบุ๊กและไลน์ ซึ่งส่งผลให้มีรายได้ผ่านระบบออนไลน์เพิ่มขึ้นร้อยละ 63.51 และภาพรวมเกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 187.80 เมื่อเทียบกับก่อนดำเนินโครงการ 4) ระยะปรับปรุงให้เกิดความยั่งยืน (Act) ได้มีการถอดบทเรียนจากการดำเนินงานจัดทำเป็นคู่มือองค์ความรู้ 2 เล่ม ได้แก่ องค์ความรู้ระบบการผลิตผักให้ได้รับการรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตร GAP และองค์ความรู้การตลาดสมัยใหม่ผักอารมณ์ดี เพื่อเป็นแหล่งข้อมูลอ้างอิงที่มีคุณค่าสำหรับนักวิชาการ นักพัฒนาชุมชน และผู้ปฏิบัติงานภาครัฐ ในการศึกษารูปแบบการบริหารโครงการที่มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์และการสร้าง   ความยั่งยืนให้กับวิสาหกิจชุมชน