ปัญหาทางกฎหมายในการกำกับดูแลและคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวของเด็ก และเยาวชนเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคล

ผู้แต่ง

  • ณัฐธิดา นุ่นวิเชียร หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต กลุ่มวิชากฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม
  • ศิวพร เสาวคนธ์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม

คำสำคัญ:

การกำกับดูแลและคุ้มครอง, สิทธิความเป็นส่วนตัว, เด็กและเยาวชน, ข้อมูลส่วนบุคคล

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มุ่งศึกษาเกี่ยวกับปัญหาทางกฎหมายในการกำกับดูแลและคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวของเด็กและเยาวชนเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) แนวคิด ทฤษฎี และหลักการเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวและข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กในยุคดิจิทัล 2) มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กในยุคดิจิทัลของกฎหมายระหว่างประเทศ กฎหมายต่างประเทศ และกฎหมายไทย 3) วิเคราะห์ปัญหาการคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กในยุคดิจิทัล 4) แนวทางการแก้ไขปัญหาการคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กในยุคดิจิทัล ผลการศึกษาพบว่า แม้ว่าพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูล       ส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 20 ได้บัญญัติหลักเกณฑ์การขอความยินยอมของผู้เยาว์ไว้ แต่มิได้กำหนด บทนิยามคำว่าเด็กและเกณฑ์อายุสำหรับการให้ความยินยอมทางดิจิทัลที่ชัดเจน โดยผูกโยงกับเกณฑ์บรรลุ  นิติภาวะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และขาดหลักเกณฑ์เฉพาะในการควบคุมการประมวลผลข้อมูลภายหลังได้รับความยินยอม ตลอดจนขาดความชัดเจนในเรื่องสถานะของความยินยอมเมื่อพ้นจากภาวะผู้เยาว์ และมีข้อจำกัดในการใช้สิทธิขอให้ลบข้อมูล รวมถึงขาดหน่วยงานกำกับดูแลที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านเด็ก ส่งผลให้การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กในยุคดิจิทัลขาดประสิทธิภาพและไม่สามารถรับมือกับภัยคุกคามทางเทคโนโลยีได้ ดังนั้น ในการวิจัยนี้จึงเสนอให้มีกฎหมายเกี่ยวกับ        การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับเด็กและเยาวชนในสภาพแวดล้อมดิจิทัล ประกอบด้วยสาระสำคัญดังนี้ 1) บทนิยามและเกณฑ์อายุของเด็กสำหรับการให้ความยินยอมทางดิจิทัล 2) การบังคับใช้มาตรการคุ้มครองเชิงรุกและมาตรฐานความปลอดภัยโดยการออกแบบ 3) การสร้างกลไกจัดการวงจรชีวิตข้อมูลและรับรองสิทธิที่จะถูกลืมเมื่อพ้นจากภาวะผู้เยาว์ และ 4) การแต่งตั้งคณะอนุกรรมการผู้เชี่ยวชาญเฉพาะกิจด้านเด็กและเยาวชน และเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับเด็ก

เอกสารอ้างอิง

คณาธิป ทองรวีวงศ์. (2565). คำอธิบายหลักกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (พิมพ์ครั้งที่ 3). นิติธรรม.

นคร เสรีรักษ์, ณรงค์ ใจหาญ, ประสิทธิ์ ปิวาวัฒนพานิช, นุรัตน์ ปวนคำมา และ ศุภเกียรติ ศุภศักดิ์ศึกษากร. (2568). กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน. พี.เพรส.

บรรเจิด สิงคะเนติ, นนทวัชร์ นวตระกูลพิสุทธิ์ และเรวดี ขวัญทองยิ้ม. (2554). ปัญหาและมาตรการทางกฎหมายในการรับรอง และคุ้มครองสิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัว (Right to Privacy) (รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์). สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.

พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของทางราชการ พ.ศ. 2540 (10 กันยายน 2540). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 114ตอนที่ 46 ก. หน้า 1–16. https://ratchakitcha.soc.go.th

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562. (27 พฤษภาคม 2562). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136ตอนที่ 69 ก. หน้า 1–44. https://ratchakitcha.soc.go.th

พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546. (2 ตุลาคม 2546). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 120 ตอนที่ 95 ก. หน้า 1–29. https://ratchakitcha.soc.go.th

พิชญากร มณีฉาย. (2565). มาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีปทุม.

สุขวสา ถมังรักษ์สัตว์. (2562). การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กบนสื่ออิเล็กทรอนิกส์. วารสารเกษมบัณฑิต, 20(1), หน้า 131-145.

Congress.gov. (2025). Children and Teens’ Online Privacy Protection Act (S. 836, 119th Cong). https://www.congress.gov/bill/119th-congress/senate-bill/836/text

Federal Trade Commission. (2025). COPPA Safe Harbor Program. https://www.ftc.gov/ enforcement/coppa-safe-harbor-program

Information Commissioner’s Officer . (2020). Age appropriate design: a code of practice for online services. https://ico.org.uk/for-organisations/uk-gdpr-guidance-and-resources/childrens-information/ childrens-code-guidance-and-resources/age-appropriate-design-a-code-of-practice-for-online-services/

Lansdown, G. (2005). The evolving capacities of the child. UNICEF Innocenti Research Centre. https://resourcecentre.savethechildren.net/pdf/evolving-eng.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-29

รูปแบบการอ้างอิง

นุ่นวิเชียร ณ. ., & เสาวคนธ์ ศ. . (2026). ปัญหาทางกฎหมายในการกำกับดูแลและคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวของเด็ก และเยาวชนเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคล. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 16(2), 204–215. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/287897

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย