การเปลี่ยนผ่านสังคมเกษตรพื้นที่สูงท่ามกลางการรุกของพืชพาณิชย์: กรณีศึกษาการปลูกมะเขือเทศเพื่อการค้าที่บ้านนาฟ่อนและบ้านแม่ต๋อมบน จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
เผยแพร่แล้ว:
เม.ย. 24, 2019
คำสำคัญ:
การเปลี่ยนผ่านสังคมเกษตร การผลิตและการค้ามะเขือเทศ การปรับโครงสร้างการผลิตและแรงงาน ชาวลัวะ ชาวกระเหรี่ยง
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความชิ้นนี้นำเสนอภาพการเปลี่ยนผ่านสังคมเกษตรพื้นที่สูงของจังหวัดเชียงใหม่ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องหลังจากขยายพื้นที่ผลิตและการค้ามะเขือเทศตั้งแต่ปีพ.ศ. 2523 เป็นต้นมา ผู้วิจัยเก็บข้อมูลที่หมู่บ้านบนพื้นที่สูง 2 แห่งของจังหวัดเชียงใหม่ คือ บ้านนาฟ่อนและบ้านแม่ต๋อม โดยใช้วิธีสัมภาษณ์เชิงลึกกับชาวบ้านทั้งสองหมู่บ้านรวม 20 คน (ผู้นำหมู่บ้านและผู้ปลูกมะเขือเทศ) และใช้แบบสำรวจเกี่ยวกับวิถีการผลิตและการค้ามะเขือเทศสำหรับเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างทั้งสองหมู่บ้านรวม 142 ครัวเรือน (บ้านนาฟ่อน 81 ครัวเรือน และบ้านแม่ต๋อมบน 61 ครัวเรือน) ผลการวิจัยพบว่าการขยายพื้นที่ปลูกมะเขือเทศในหมู่บ้านทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการผลิตและการจัดการแรงงานอย่างซับซ้อน กล่าวคือ การปลูกข้าวไร่บนพื้นที่เชิงเขารวมถึงเขตป่ารอบหมู่บ้านและการปลูกข้าวนาปีลดลงอย่างมาก เกษตรกรที่มีทุนและมีที่ดินมากมักจ้างแรงงานนอกหมู่บ้านมาปลูกข้าวนาปีแทน ขณะที่เจ้าของที่ดินจะลงทุนปลูกมะเขือเทศบนพื้นที่เชิงเขารอบหมู่บ้าน
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
รักชาติ ๋. (2019). การเปลี่ยนผ่านสังคมเกษตรพื้นที่สูงท่ามกลางการรุกของพืชพาณิชย์: กรณีศึกษาการปลูกมะเขือเทศเพื่อการค้าที่บ้านนาฟ่อนและบ้านแม่ต๋อมบน จังหวัดเชียงใหม่. วารสารพัฒนาสังคมและยุทธศาสตร์การบริหาร, 21(1), 129–146. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jsd/article/view/192019
ประเภทบทความ
บทความวิจัย Research Article
เอกสารอ้างอิง
Baulaung Municipal District. (2016). General Information: Population [In Thai]. Retrieved November 15, 2016, from Baulaung Municipal District website: http://www.govesite.com/baulaung/content.
Baulaung Municipal District. (2017). Building and Land Tax Payment in 2017 [In Thai]. Baulaung Municipal District.
Chiang Mai Provincial Agricultural Extension Office. (2017). Agricultural Basic Information [In Thai]. Retrieved October 10, 2017, from Chiang Mai Provincial Agricultural Extension Office website: http://www.chiangmai.doae.go.th.
Choochat, C. (2002). Travelling (Pack-ox) Merchants: The Beginning of Village Trading in Northern Thailand (1855 – 1960) [In Thai]. Chiang Mai: Sansilp.
Das, R. (2001). Class, Capitalism and Agrarian Transition: A Critical Review of Some Recent Arguments. The Journal of Peasant Studies, 29(1), 155 – 174.
Drahmoune, F. (2013). Agrarian Transition, Rural Resistance and Peasant Politics in Southeast Asia. Journal of Current Southeast Asia Affairs, 32(1), 111 – 139.
Ganjanapan, A. (1989). Conflicts over the Development and Control of Labor in a Northern Thai Village. In Hart, G., Turton, A., & White, B., Agrarian Transformations: Local Processes and the State in Southeast Asia (pp. 98 – 122). Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press.
Katephrom, S. (1998). Lua do upland rice framing, Tai do paddy farming [In Thai]. Chiang Mai: Ming Muang Printing.
Koninck, R.D. (2004). The Challenges of the Agrarian Transition in Southeast Asia. LABOUR, Capital and Society, 37, 285 – 288.
Kunstadter, P. (1978). Subsistence Agricultural Economics of Lua and Karen Hill Farmers, Mae Sariang District Northwestern Thailand. In Kunstadter, P., Chapman, E.C., & Sabhasri, S., Farmer in the Forest: Economic Development and Marginal Agriculture in Northern Thailand (pp. 74 – 133). Honolulu: University Press of Hawaii.
Kunstadter, P., Chapman, E.C., & Sabhasri, S. (1978). Farmer in the Forest: Economic Development and Marginal Agriculture in Northern Thailand. Honolulu: University Press of Hawaii.
Manivong, V. (2014). Agrarian Transition in Lowland Southern Laos: Implications for Rural Livelihoods. A thesis submitted for the degree of Doctor of Philosophy, School of Agriculture and Food Sciences, University of Queensland.
Omkoi Tambon Administrative Organization. (2016). General Information [In Thai]. Retrieved November 15, 2016, from Omkoi Tambon Administrative Organization website: http://www.Omkoi.go.th.
Rigg, J. (2001). More than the Soil: Rural Change in Southeast Asia. Harlow: Prentice Hall.
Stoler, A.L. (1989). Rice Harvesting in Kali Loro: A Study of Class and Labor Relations in Rural Java. In Taylor, J., & Turton, A., Sociology of Developing Societies: Southeast Asia (pp. 111 – 122). London: Macmillan.
Yamabhai, J. (2013). One Ethnic Group, Two Locales, and Three Presences: Lifeworld of Lawa in Chiang Mai Province [In Thai]. Journal of Language and Culture, 32(1), 31 – 46.
Zhan, Q.F. (2012). The Political Economy of Contract Farming in China’s Agrarian Transition. Journal of Agrarian Change, 12(4), 460 – 483.
ผู้ให้สัมภาษณ์
1) นายหนู (นามสมมุติ), อายุ 88 ปี, ผู้เฒ่าชาวกะเหรี่ยงบ้านแม่ต๋อมบน, 10 มกราคม 2559
2) นายมา (นามสมมุติ), อายุ 88 ปี, ผู้เฒ่าชาวลัวะบ้านนาฟ่อนและอดีตกำนันตำบลบ่อหลวง, 12 เมษายน 2559
3) นายชา (นามสมมุติ), อายุ 43 ปี, ชาวกะเหรี่ยงบ้านแม่ต๋อมบน, 17 กันยายน 2559
4) นางสา (นามสมมุติ), อายุ 60 ปี, เกษตรกรบ้านนาฟ่อน, 11 กุมภาพันธ์ 25601)
5) นายปา (นามสมมุติ), อายุ 56 ปี, เกษตรกรชาวลัวะบ้านนาฟ่อน, 15 กันยายน 2559
6) นางดี (นามสมมุติ), อายุ 67 ปี, เกษตรกรบ้านนาฟ่อน, 26 มกราคม 2560
7) นายป้อ (นามสมมุติ), อายุ 80 ปี, ผู้เฒ่าชาวลัวะบ้านนาฟ่อน, 27 มกราคม 2560
Baulaung Municipal District. (2017). Building and Land Tax Payment in 2017 [In Thai]. Baulaung Municipal District.
Chiang Mai Provincial Agricultural Extension Office. (2017). Agricultural Basic Information [In Thai]. Retrieved October 10, 2017, from Chiang Mai Provincial Agricultural Extension Office website: http://www.chiangmai.doae.go.th.
Choochat, C. (2002). Travelling (Pack-ox) Merchants: The Beginning of Village Trading in Northern Thailand (1855 – 1960) [In Thai]. Chiang Mai: Sansilp.
Das, R. (2001). Class, Capitalism and Agrarian Transition: A Critical Review of Some Recent Arguments. The Journal of Peasant Studies, 29(1), 155 – 174.
Drahmoune, F. (2013). Agrarian Transition, Rural Resistance and Peasant Politics in Southeast Asia. Journal of Current Southeast Asia Affairs, 32(1), 111 – 139.
Ganjanapan, A. (1989). Conflicts over the Development and Control of Labor in a Northern Thai Village. In Hart, G., Turton, A., & White, B., Agrarian Transformations: Local Processes and the State in Southeast Asia (pp. 98 – 122). Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press.
Katephrom, S. (1998). Lua do upland rice framing, Tai do paddy farming [In Thai]. Chiang Mai: Ming Muang Printing.
Koninck, R.D. (2004). The Challenges of the Agrarian Transition in Southeast Asia. LABOUR, Capital and Society, 37, 285 – 288.
Kunstadter, P. (1978). Subsistence Agricultural Economics of Lua and Karen Hill Farmers, Mae Sariang District Northwestern Thailand. In Kunstadter, P., Chapman, E.C., & Sabhasri, S., Farmer in the Forest: Economic Development and Marginal Agriculture in Northern Thailand (pp. 74 – 133). Honolulu: University Press of Hawaii.
Kunstadter, P., Chapman, E.C., & Sabhasri, S. (1978). Farmer in the Forest: Economic Development and Marginal Agriculture in Northern Thailand. Honolulu: University Press of Hawaii.
Manivong, V. (2014). Agrarian Transition in Lowland Southern Laos: Implications for Rural Livelihoods. A thesis submitted for the degree of Doctor of Philosophy, School of Agriculture and Food Sciences, University of Queensland.
Omkoi Tambon Administrative Organization. (2016). General Information [In Thai]. Retrieved November 15, 2016, from Omkoi Tambon Administrative Organization website: http://www.Omkoi.go.th.
Rigg, J. (2001). More than the Soil: Rural Change in Southeast Asia. Harlow: Prentice Hall.
Stoler, A.L. (1989). Rice Harvesting in Kali Loro: A Study of Class and Labor Relations in Rural Java. In Taylor, J., & Turton, A., Sociology of Developing Societies: Southeast Asia (pp. 111 – 122). London: Macmillan.
Yamabhai, J. (2013). One Ethnic Group, Two Locales, and Three Presences: Lifeworld of Lawa in Chiang Mai Province [In Thai]. Journal of Language and Culture, 32(1), 31 – 46.
Zhan, Q.F. (2012). The Political Economy of Contract Farming in China’s Agrarian Transition. Journal of Agrarian Change, 12(4), 460 – 483.
ผู้ให้สัมภาษณ์
1) นายหนู (นามสมมุติ), อายุ 88 ปี, ผู้เฒ่าชาวกะเหรี่ยงบ้านแม่ต๋อมบน, 10 มกราคม 2559
2) นายมา (นามสมมุติ), อายุ 88 ปี, ผู้เฒ่าชาวลัวะบ้านนาฟ่อนและอดีตกำนันตำบลบ่อหลวง, 12 เมษายน 2559
3) นายชา (นามสมมุติ), อายุ 43 ปี, ชาวกะเหรี่ยงบ้านแม่ต๋อมบน, 17 กันยายน 2559
4) นางสา (นามสมมุติ), อายุ 60 ปี, เกษตรกรบ้านนาฟ่อน, 11 กุมภาพันธ์ 25601)
5) นายปา (นามสมมุติ), อายุ 56 ปี, เกษตรกรชาวลัวะบ้านนาฟ่อน, 15 กันยายน 2559
6) นางดี (นามสมมุติ), อายุ 67 ปี, เกษตรกรบ้านนาฟ่อน, 26 มกราคม 2560
7) นายป้อ (นามสมมุติ), อายุ 80 ปี, ผู้เฒ่าชาวลัวะบ้านนาฟ่อน, 27 มกราคม 2560
