ผลการดำเนินงานเงินอุดหนุนต่อองค์กรเอกชนสาธารณประโยชน์ในการดำเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหาเอดส์

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงคุณภาพนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน กลไกเชิงระบบ ตลอดจนปัญหาและอุปสรรคของการจัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรเอกชนสาธารณประโยชน์ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาเอดส์ และเพื่อจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับการพัฒนารูปแบบการดำเนินงานในระยะต่อไป การเก็บรวบรวมข้อมูลดำเนินการโดยการสนทนากลุ่มและการสัมภาษณ์เชิงลึกจากหน่วยบริหารจัดการทุนและผู้แทนหน่วยรับทุน รวมทั้งสิ้น 69 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการศึกษาพบว่า กลไกเงินอุดหนุนมีบทบาทสำคัญในฐานะเครื่องมือเชิงนโยบายที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม โดยเฉพาะเครือข่ายผู้ติดเชื้อเอชไอวี กลุ่มเยาวชน และกลุ่มเพศหลากหลาย ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกตัวกลางในการเชื่อมโยงประชากรกลุ่มเปราะบางเข้าสู่ระบบบริการสาธารณสุข อย่างไรก็ตาม การลดลงของงบประมาณอย่างต่อเนื่องและการจัดสรรทุนในลักษณะรายปี ส่งผลให้การดำเนินงานขาดความต่อเนื่อง และจำกัดโอกาสในการพัฒนาศักยภาพแกนนำรุ่นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่มเยาวชนซึ่งยังมีบทบาทเป็นผู้รับบริการมากกว่าการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระดับชุมชน นอกจากนี้ ยังพบช่องว่างด้านการบริหารจัดการทุน การกำกับติดตาม และการประเมินผลเชิงคุณภาพ ซึ่งสะท้อนข้อจำกัดเชิงโครงสร้างของระบบเงินอุดหนุน

การศึกษานี้ เสนอให้ปรับรูปแบบการสนับสนุนงบประมาณเป็นการให้ทุนระยะยาว (multi-year funding) ควบคู่กับการเพิ่มการลงทุนด้านการพัฒนาศักยภาพบุคลากรและกลไกกำกับติดตาม เพื่อเสริมสร้างบทบาทของภาคประชาสังคมและสนับสนุนเป้าหมายการยุติปัญหาเอดส์อย่างยั่งยืน