โมเดลการวัดการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมของนักศึกษาครู

พิมพ์พิไล  คนไว; น้ำผึ้ง  อินทะเนตร

ผู้แต่ง

พิมพ์พิไล คนไว คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ผศ.ดร.น้ำผึ้ง อินทะเนตร คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

การเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคม, นักศึกษาครู, การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน, มหาวิทยาลัยราชภัฏ

บทคัดย่อ

การเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคม (Social and Emotional Learning: SEL) เป็นสมรรถนะสำคัญสำหรับวิชาชีพครู การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบความตรงของโมเดลการวัดการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมของนักศึกษาครู จำนวน 2,060 คน ซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่างที่มีข้อมูลตอบกลับสมบูรณ์ จาก 3 มหาวิทยาลัย 52 สาขาวิชา ได้จากการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือการวิจัย คือ แบบสอบถามวัดการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคม แบบประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 57 ข้อ ค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ (Reliability) เท่ากับ 0.954 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยาย และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับสอง (Second - Order Confirmatory Factor Analysis: 2nd CFA) ด้วยโปรแกรม Mplus 7.4 ผลการวิเคราะห์พบว่า โมเดลการวัดการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมของนักศึกษาครู มีความตรงทางการวัดในระดับดี โดยพิจารณาค่าดัชนีในการพิจารณาความสอดคล้องกลมกลืน ดังนี้ $\chi^{2}$ = 140.007, df = 117, p-value = 0.072, CFI = 0.997, TLI = 0.996, RMSEM = 0.010, SRMR = 0.031 ซึ่งโมเดลนี้ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ 19 ตัวบ่งชี้ องค์ประกอบที่มีน้ำหนักองค์ประกอบ (Factor Loading) สูงสุดคือ การจัดการตนเอง( $\beta$ =0.983) รองลงมา คือ การสร้างสัมพันธภาพ ( $\beta$ = 0.965) การเข้าใจตนเอง ( $\beta$ = 0.913) การตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ ( $\beta$ = 0.881) และการตระหนักรู้ทางสังคม ( $\beta$ = 0.487) ตามลำดับ ซึ่งค่าทั้งหมดมีความแตกต่างจากศูนย์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ $\alpha$ = 0.01 และมีความเชื่อมั่นในการวัดแต่ละองค์ประกอบอยู่ระหว่าง 0.237 - 0.966 ทั้งนี้ องค์ประกอบการตระหนักรู้ทางสังคมมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบต่ำกว่าองค์ประกอบอื่นอย่างเห็นได้ชัด สะท้อนข้อจำกัดของการนำกรอบแนวคิดสากล (CASEL) มาปรับใช้กับบริบทวัฒนธรรมไทย ซึ่งเป็นประเด็นที่ควรพัฒนาตัวบ่งชี้เพิ่มเติมในการวิจัยต่อไป

เอกสารอ้างอิง

Bar-On, R. (2006). The Bar-On model of emotional-social intelligence (ESI). Psicothema, 18(1), 13-25.

Choquette, K. M., Pirraglia, C., Cheong, C., & Rinaldi, C. M. (2024). Pre-service teachers' relationship skills and beliefs about social-emotional learning. Teaching and Teacher Education, 144, Article 104578. https://doi.org/10.1016/j.tate.2024.104578

Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL). (2020). CASEL's SEL framework: What are the core competence areas and where are they promoted? https://casel.org/fundamentals-of-sel/what-is-the-casel-framework/

Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL). (2024). Advancing

Damrongpanit, S. (2011). Statistics for research (3rd ed.). Mahasarakham University Press.

Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students' social and emotional learning: A meta‐analysis of school‐based universal interventions. Child Development, 82(1), 405-432. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x

Frye, K. E., Boss, D. L., Anthony, C. J., Du, H., & Xing, W. (2024). Content analysis of the CASEL framework using K–12 state SEL standards. School Psychology Review, 53(3), 208–222. https://doi.org/10.1080/2372966X.2022.2030193

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.

Hooper, A., & Johnson, K. (2025). Teacher educators' reflections on supporting pre-service and early career educators' social-emotional learning. Social and Emotional Learning: Research, Practice, and Policy, 5, Article 100100. https://doi.org/10.1016/j.sel.2025.100100

Kelley, T. L. (1939). The selection of upper and lower groups for the validation of test items. Journal of Educational Psychology, 30(1), 17–24. https://doi.org/10.1037/h0057123

Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.

Kelloway, E. K. (2015). Using Mplus for structural equation modeling: A researcher's guide (2nd ed.). SAGE Publications.

Inta, M. (2017). Development of experiential learning-based training programs to enhance social and emotional learning [Doctoral dissertation]. Mahasarakham University.

Nasawat, N. (2016). Impacts of healthy classroom climate on social emotional competence of pre-service teachers and its consequences [Master's thesis]. Chulalongkorn University Intellectual Repository. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/36751/

Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). Nurturing social and emotional learning across the globe. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/32b647d0-en

Schonert-Reichl, K. A. (2017). Social and emotional learning and teachers. The Future of Children, 27(1), 137–155. https://doi.org/10.1353/foc.2017.0007

Thiumta, P. (2023). Factors influencing social and emotional learning of lower secondary school students in the upper northern provinces cluster with extraverted personality and positive classroom climate as mediating variables [Master's thesis]. Chiang Mai University.

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). (2024). What you need to know about social and emotional learning. https://www.unesco.org/en/articles/what-you-need-know-about-social-and-emotional-learning

Weissberg, R. P., Durlak, J. A., Domitrovich, C. E., & Gullotta, T. P. (2015). Social and emotional learning: Past, present, and future. In J. A. Durlak, C. E. Domitrovich, R. P. Weissberg, & T. P. Gullotta (Eds.), Handbook of social and emotional learning: Research and practice (pp. 3-19). Guilford Press.