แนวทางการส่งเสริมความรู้เพื่อปลอดบุหรี่ไฟฟ้าและผลิตภัณฑ์ยาสูบ ของนักศึกษาและบุคลากร วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย
คำสำคัญ:
บุหรี่ไฟฟ้า, ผลิตภัณฑ์ยาสูบ, การส่งเสริมความรู้บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวทางการส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับอันตรายของการใช้บุหรี่ไฟฟ้าและผลิตภัณฑ์ยาสูบในวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย 2) สำรวจความคิดเห็นของนักศึกษาเกี่ยวกับการใช้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าว และ 3) เผยแพร่ข้อมูลเพื่อสร้างความตระหนักรู้ วิธีวิจัยแบบกึ่งทดลอง รูปแบบ One Group Pre-Test and Post-Test ประกอบด้วยการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากนักศึกษา 124 คน การสนทนากลุ่ม (Focus Group) จัดขึ้นจำนวน 7 กลุ่ม กลุ่มละประมาณ 6–7 คน รวมทั้งสิ้น 47 คน โดยแบ่งเป็นนักศึกษา 35 คน และบุคลากร 12 คน เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงลึกจากมุมมองที่หลากหลาย และสามารถจัดการการสนทนาได้อย่างมีประสิทธิภาพ และการพัฒนากิจกรรมส่งเสริมความรู้ผ่านช่องทางออนไลน์ เครื่องมือวิจัยได้แก่ แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น (Cronbach’s Alpha) เท่ากับ 0.812 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติ Paired t-test เพื่อเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการดำเนินโครงการ พบว่า คะแนนหลังการเข้าร่วมกิจกรรมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกด้าน ได้แก่ ความรู้ (t = 12.67), ทัศนคติ (t = 11.32), พฤติกรรม (t = 6.89), ช่องทางการสื่อสาร (t = 5.02) และกลยุทธ์เพื่อความยั่งยืน (t = 4.87) ผลการวิจัยเชิงคุณภาพพบว่า สื่อสังคมออนไลน์ เช่น TikTok, Facebook และ Line มีประสิทธิภาพในการเข้าถึงกลุ่มวัยรุ่น การอบรม การใช้วิทยากรต้นแบบ และการส่งเสริมกิจกรรมทางเลือก เช่น กีฬา ช่วยลดพฤติกรรมการใช้บุหรี่ไฟฟ้า งานวิจัยชี้ให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของสื่อดิจิทัลและความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน รวมถึงเสนอให้มีการบังคับใช้กฎหมายควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าอย่างจริงจังในระดับชาติ
เอกสารอ้างอิง
กรมศุลกากร. (2560). พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560. https://www.customs.go.th
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2550). พระราชบัญญัติการสาธารณสุข (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม) พ.ศ. 2550. https://laws.anamai.moph.go.th
กระทรวงพาณิชย์. (2557). ประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง ห้ามนำเข้าบุหรี่ไฟฟ้า พ.ศ. 2557. https://www.dit.go.th
กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ, กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ข้อมูลวิชาการเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า.
จิราภรณ์ จำปาจันทร์ และคณะ. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 17(2), 631–644.
ทิพยรัตน์ บุญมา และคณะ. (2564). ทัศนคติของนักศึกษาต่อการสูบบุหรี่อิเล็กทรอนิกส์และบุหรี่มวน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา, 9(1), 202-215.
ธนะวัฒน์ รวมสุก และคณะ. (2567). การพัฒนาการควบคุมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในจังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารพยาบาล, 73(1), 19–28.
ปภัสสันต์ ตันหราพันธุ์. (2568). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 11(1), 149–164.
ภัทรพล จึงสมเจตไพศาล และ สันติ ทวยมีฤทธิ์. (2564). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 30(5), 824–833.
มหาวิทยาลัยมหิดล. (2565). Smoke-free Policy and e-cigarette Regulations in Thailand. https://mahidol.ac.th
สมตระกูล ราศิร และคณะ. (2562). พฤติกรรมการใช้บุหรี่อิเล็กทรอนิกส์ของนักศึกษาทันตสาธารณสุข. วารสารทันตาภิบาล, 30(2), 56-66.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). (2023). รายงานสถานการณ์การใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเยาวชน. สสส.
สำนักงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ. (2565). รายงานสถานการณ์บุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทย. https://www.healthcatalyst.or.th
สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค. (2522). พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522. https://otcc.or.th
สุกัญญา สุรังสี และคณะ. (2567). ผลของโปรแกรมให้ความรู้อิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพต่อความรู้และทัศนคติในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา, 7(2), 55–66.
Chen, L., et al. (2022). Effectiveness of Digital Media Campaigns in Reducing E-Cigarette Use Among Adolescents. Journal of Adolescent Health, 70(4), 567-573.
Kong, G., et al. (2021). Social Media-Based Interventions to Reduce Youth E-Cigarette Use: A Systematic Review. Journal of Adolescent Health, 68(4), 123–130.
U.S. Department of Health and Human Services. (2020). Smoking Cessation: A Report of the Surgeon General. HHS. https://www.hhs.gov
Wang, T., et al. (2021). Health Effects of Electronic Cigarettes: A Systematic Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 2379.
World Health Organization. (2021). Product Fact Sheet. https://www.who.int
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.