การบูรณาการกลไกความมั่นคงภายในของรัฐ: กรณีศึกษากองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร
คำสำคัญ:
ความมั่นคงภายใน, กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร, ความมั่นคงแบบองค์รวม, ความมั่นคงของมนุษย์, การบริหารกิจการบ้านเมืองแบบบูรณาการบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบูรณาการกลไกความมั่นคงภายในของรัฐ โดยใช้กรณีศึกษากองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) ในฐานะหน่วยงานหลักที่มีบทบาทในการอำนวยการ ประสานงาน และขับเคลื่อนนโยบายด้านความมั่นคงภายในของประเทศไทย ภายใต้บริบทของภัยคุกคามสมัยใหม่ที่มีความซับซ้อนเชื่อมโยงหลายมิติ และส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐและความมั่นคงของมนุษย์ การศึกษานี้ใช้วิธีการศึกษาค้นคว้าเอกสาร (Documentary research) โดยวิเคราะห์เอกสารทางวิชาการ กฎหมาย นโยบาย รายงานของหน่วยงานภาครัฐ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง ผ่านการวิเคราะห์ตามกรอบแนวคิดของความมั่นคงแบบองค์รวม ความมั่นคงของมนุษย์ และการบริหารกิจการบ้านเมืองแบบบูรณาการ เพื่ออธิบายบทบาทและกลไกการดำเนินงานของ กอ.รมน. ในฐานะกลไกกลาง ด้านความมั่นคงภายในของรัฐไทย ผลการศึกษาพบว่า กอ.รมน. เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยเชื่อมโยงการทำงานระหว่างหน่วยงานด้านความมั่นคง หน่วยงานฝ่ายพลเรือน และหน่วยงานด้านการพัฒนา ทำให้รัฐสามารถตอบสนองต่อภัยคุกคามรูปแบบใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นด้านความมั่นคง ทางสังคม ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ภัยคุกคามทางไซเบอร์ และปัญหาความไม่สงบภายในประเทศ การดำเนินงาน ของ กอ.รมน. ยังคงเผชิญกับข้อจำกัดหลายประการ ได้แก่ ความไม่ชัดเจนของขอบเขตอำนาจหน้าที่ ความซ้ำซ้อนกับหน่วยงานฝ่ายพลเรือน ปัญหาด้านการบูรณาการเชิงโครงสร้าง และข้อถกเถียงเกี่ยวกับความชอบธรรมทางประชาธิปไตยและกลไกการตรวจสอบถ่วงดุล ดังนั้น การพัฒนากลไกความมั่นคงภายในของรัฐควรมุ่งเน้นการกำหนดบทบาทหน้าที่ให้ชัดเจน เสริมสร้างกลไกการกำกับดูแลที่โปร่งใส และส่งเสริม การมีส่วนร่วมของภาคประชาชนและหน่วยงานพลเรือน เพื่อให้การบูรณาการด้านความมั่นคงเป็นไป อย่างสมดุลสอดคล้องกับหลักประชาธิปไตย สิทธิเสรีภาพของประชาชน และการพัฒนาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กองอำนวยการรักษาควา0มมั่นคงภายในราชอาณาจักร. (2565). (ร่าง) แผนรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (พ.ศ. 2564–2565). https://isoc.go.th/uploads/ITA/O4/ร่างแผน_รมน. ปี%2064-65.pdf
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 312/2562 เรื่อง การจัดโครงสร้าง การแบ่งส่วนงาน หน้าที่และอำนาจของส่วนงานและอัตรากำลังของกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร. (2562, 2 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 136(ตอนพิเศษ 296 ง), 17–24. http://www.ratchakitcha.soc.go.th
นพนันต์ ชั้นประดับ. (2563). การเป็นหน่วยงานด้านความมั่นคงของรัฐของ กอ.รมน.: ศึกษากรณีการตรวจสอบถ่วงดุล. ใน แนวคิดด้านความมั่นคงแห่งทศวรรษใหม่ (หน้า 9–103). วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร.
นพนันต์ ชั้นประดับ. (2565). ความมั่นคงของรัฐในก้าวต่อไป: ปรัชญา ทฤษฎี และการปฏิบัติ. ใน ดนัยวัฒนา รุ่งอุทัย (บ.ก.), ความมั่นคงใหม่ (หน้า 41–42). ไทภูมิ พับลิชชิ่ง.
พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551. (2551). ราชกิจจานุเบกษา,125(26 ก), 1-15. https://ratchakitcha.soc.go.th/
ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้. (2565). รายงานสถานการณ์จังหวัดชายแดนภาคใต้ ประจำปี 2565. ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2561). การบริหารราชการแบบบูรณาการ (Integrated governance). http://www.opdc.go.th/
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2566). รายงานสถานการณ์ภัยคุกคามทางไซเบอร์ ของประเทศไทย. สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์.
สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ. (2563). ยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ.
สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ. (2566). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. 2566–2570). สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สุรางคนา ชัยวงศ์. (2567). เอกสารประกอบการพิจารณาตามหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมาธิการ การทหารและความมั่นคงของรัฐ วุฒิสภา เรื่อง การดำเนินนโยบายความมั่นคงของภาครัฐ. วุฒิสภา.
Beetham, D. (2013). The legitimation of power (2nded.). Palgrave Macmillan.
Born, H. and Leigh, I. (2005). Making intelligence accountable: Legal standards and best practice for oversight of intelligence agencies. DCAF.
Buzan, B., Wæver, O. and de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner.
Christensen, T. and Lægreid, P. (2007). The whole-of-government approach to public sector
reform. Public Administration Review, 67(6), 1059–1066.
Keohane, R. O. and Nye, J. S. (1977). Power and interdependence: World politics in transition. Little, Brown and Company.
Kooiman, J. (2003). Governing as governance. SAGE.
Pollitt, C. (2003). Joined-up government: A survey. Political Studies Review, 1(1), 34–49.
Ullman, R. H. (1983). Redefining security. International Security, 8(1), 129–153.
United Nations Development Programme. (1994). Human development report 1994: New dimensions of human security. Oxford University Press.
United Nations. (2022). The sustainable development goals report 2022. https://www.un.org
World Bank. (2021). World development report 2021: Data for better lives. https://www.worldbank.org
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
