นโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์

วารสาร Journal of Information and Learning (JIL) สนับสนุนการใช้ปัญญาประดิษฐ์เชิงกำเนิด (Generative AI: GenAI) อย่างมีความรับผิดชอบ โปร่งใส และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของมนุษย์ โดยกำหนดแนวปฏิบัติ ดังนี้

1. ความรับผิดชอบและการเป็นผู้เขียน

ผู้เขียนรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความเป็นต้นฉบับ และความน่าเชื่อถือของเนื้อหาทั้งหมด รวมถึงข้อความ ข้อมูล ภาพประกอบ และเอกสารอ้างอิง โดยต้องตรวจสอบความคลาดเคลื่อนและอคติที่อาจเกิดจาก AI ไม่อนุญาตให้ระบุ AI เป็นผู้เขียนหรือผู้เขียนร่วม

2. การใช้ที่อนุญาต

ผู้เขียนอาจใช้ GenAI เพื่อปรับปรุงภาษา ความชัดเจน และการแปลข้อความที่ผู้เขียนจัดทำขึ้น รวมทั้งสร้างหรือปรับรูปแบบภาพประกอบบทความ เช่น กรอบแนวคิดการวิจัย แผนภาพกระบวนการ แผนผัง ภาพนำเสนอผลการวิจัย และบทคัดย่อกราฟิก โดยภาพต้องสะท้อนแนวคิด วิธีวิจัย และผลการศึกษาของผู้เขียนอย่างถูกต้อง สำหรับกราฟหรือภาพแสดงข้อมูลเชิงปริมาณต้องสร้างจากข้อมูลจริงที่ตรวจสอบได้ด้วยกระบวนการที่ทำซ้ำได้

3. การใช้ที่ไม่อนุญาตและการใช้ในวิธีวิจัย

ห้ามใช้ GenAI เขียนเนื้อหาสาระสำคัญของบทความแทนผู้เขียน รวมถึงบทคัดย่อและการทบทวนวรรณกรรม ตลอดจนสร้างข้อมูล ผลการวิจัย หรือเอกสารอ้างอิงที่เป็นเท็จ หรือดัดแปลงหลักฐานให้คลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง ภาพสังเคราะห์ต้องไม่นำเสนอเสมือนเป็นหลักฐานจากการสังเกตหรือการทดลองจริง เมื่อ AI เป็นส่วนหนึ่งของวิธีวิจัยหรือเครื่องมือวิจัยต้องอธิบายการใช้และการตรวจสอบความถูกต้องไว้ในส่วนวิธีดำเนินการวิจัยอย่างเพียงพอให้ทำซ้ำได้

4. การเปิดเผยและการตรวจสอบ

ผู้เขียนต้องเปิดเผยการใช้ GenAI ในหัวข้อ “การใช้ปัญญาประดิษฐ์ในบทความ” (Declaration of Generative AI)  โดยระบุชื่อเครื่องมือหรือโมเดล รุ่นที่ใช้ วัตถุประสงค์ ขอบเขตการใช้ และการตรวจสอบโดยผู้เขียน สำหรับภาพประกอบและบทคัดย่อกราฟิกต้องเปิดเผยการใช้ในคำอธิบายภาพด้วย ผู้เขียนต้องเก็บบันทึกที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ตรวจสอบได้เมื่อวารสารร้องขอ การตรวจความถูกต้องของคำหรือไวยากรณ์พื้นฐานด้วยเครื่องมือ GenAI ที่ไม่สร้างเนื้อหาใหม่ไม่จำเป็นต้องเปิดเผย

5. สิทธิ ความเป็นส่วนตัว และการประเมินบทความ

การใช้ AI ต้องคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความลับ และสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา โดยผู้เขียนต้องตรวจสอบเงื่อนไขของเครื่องมือและสิทธิที่จำเป็นต่อการตีพิมพ์ บรรณาธิการและผู้ประเมินต้องไม่อัปโหลดต้นฉบับ ส่วนหนึ่งส่วนใดของต้นฉบับ หรือข้อมูลลับจากกระบวนการประเมินเข้าสู่ GenAI และต้องไม่ใช้ AI ทดแทนการประเมินทางวิชาการหรือการตัดสินใจของตน

6. การปฏิบัติตามนโยบาย

การใช้ GenAI ที่เป็นไปตามนโยบายนี้ไม่เป็นเหตุให้ปฏิเสธบทความโดยลำพัง หากพบข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ที่ไม่เหมาะสม วารสารจะตรวจสอบและเปิดโอกาสให้ผู้เขียนชี้แจงก่อนพิจารณาปฏิเสธ แก้ไข หรือเพิกถอนบทความตามความร้ายแรงของแต่ละกรณี วารสารจะทบทวนนโยบายเป็นระยะให้สอดคล้องกับพัฒนาการทางเทคโนโลยีและจริยธรรมการตีพิมพ์

นโยบายและแนวทางปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง

• การเตรียมต้นฉบับ
• จริยธรรมการวิจัย
• จริยธรรมการตีพิมพ์
• การเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และสัญญาอนุญาต
• บทคัดย่อกราฟิก