การพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับทะเบียนประวัติอาชญากรของเด็กและเยาวชน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมทางอาญาสำหรับเด็กและเยาวชน การแก้ไขฟื้นฟู การตีตรา และทะเบียนประวัติอาชญากร รวมถึงเพื่อศึกษาเปรียบเทียบหลักเกณฑ์ทางกฎหมายเกี่ยวกับทะเบียนประวัติ
อาชญากรของประเทศไทยและต่างประเทศ (2) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ปัญหาทางกฎหมาย และปัญหาทางสังคมที่มีผลกระทบต่อเด็กและเยาวชนซึ่งมีสาเหตุเชื่อมโยงมาจากทะเบียนประวัติอาชญากรของประเทศไทย รวมถึงเพื่อศึกษาและวิเคราะห์โอกาสในการเข้าทำงานใน สถานประกอบการ (3) เพื่อหาข้อเสนอแนะในการพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับทะเบียนประวัติอาชญากรที่สอดคล้องกับพันธกรณีตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก และเป็นไปตามเจตนารมณ์ของกระบวนการยุติธรรมทางอาญาสำหรับเด็กและเยาวชน

ข้อมูลที่ใช้ในงานวิจัยมาจากการวิจัยเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก ซึ่งการสัมภาษณ์มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 กลุ่ม คือ กลุ่มเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ใช้อำนาจตามกฎหมายในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาสำหรับเด็กและเยาวชน กลุ่มเด็กและเยาวชนผู้ได้รับผลกระทบจากทะเบียนประวัติอาชญากร และกลุ่มเจ้าของสถานประกอบการที่มีอำนาจพิจารณารับบุคคลเข้าทำงานโดยข้อมูลเชิงคุณภาพที่ได้จากการศึกษาและวิเคราะห์เอกสารต่าง ๆ และได้จากการสัมภาษณ์เชิงลึกถูกนำมาวิเคราะห์สาระให้เห็นความเชื่อมโยงและความสัมพันธ์กันในแง่ต่าง ๆ ซึ่งการวิเคราะห์จะออกมาในลักษณะของการพรรณนา

ผลการวิจัย พบว่า กฎหมายที่กำหนดหลักเกณฑ์ของทะเบียนประวัติอาชญากรของประเทศไทย ซึ่งได้แก่ ระเบียบสำนักงานตำรวจแหง่ ชาติ ว่าดว้ ยประมวลระเบยี บการตำรวจไม่เกี่ยวกับคดี ลักษณะที่ 32 การพิมพ์ลายนิ้วมือ ก่อให้เกิดสภาพปัญหาทางกฎหมาย 4 ประการ คือ ปัญหาเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ทางกฎหมายเกี่ยวกับทะเบียนประวัติอาชญากร ปัญหาเกี่ยวกับเงื่อนไขของการคัดแยกทะเบียนประวัติอาชญากร ปัญหาเกี่ยวกับผู้มีสิทธิขอคัดแยกทะเบียนประวัติอาชญากร และปัญหาเกี่ยวกับระยะเวลาเพื่อเริ่มดำเนินการคัดแยกทะเบียนประวัติอาชญากร โดยปัญหาทางกฎหมายทั้ง 4 ประการนี้ก่อให้เกิดผลกระทบทางสังคมต่อตัวผ้กู ระทำความผิดที่เป็นเด็กและเยาวชน ทั้งผลกระทบด้านการสมัครงานและการทำงาน ผลกระทบด้านการสมัครเรียนและการเรียน และผลกระทบซึ่งถูกสังคมตีตราการเป็นผู้กระทำผิด เพื่อเป็นการพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับทะเบียนประวัติอาชญากรของเด็กและเยาวชนในประเทศไทย งานวิจัยชิ้นนี้เสนอให้ฝ่ายนิติบัญญัติออกกฎหมายทะเบียนประวัติอาชญากรและควรกำหนดให้กรณีที่ศาลเยาวชนและครอบครัวได้พิพากษาลงโทษจำคุกเด็กหรือเยาวชน แต่เปลี่ยนโทษจำคุกเป็นส่งตัวไปฝึกอบรมตามมาตรา 142 (1) แห่งพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 เป็นหนึ่งในเงื่อนไขของการคัดแยกทะเบียนประวัติออกจากสารบบด้วย นอกจากนี้ยังควรกำหนดให้สิทธิกับผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนประวัติอาชญากรที่เป็นเด็กและเยาวชน สามารถร้องขอให้มีการคัดแยกทะเบียนประวัติอาชญากรของตนได้ รวมถึงควรกำหนดระยะเวลาเพื่อเริ่มดำเนินการคัดแยกทะเบียนประวัติอาชญากรให้มีความชัดเจนและแน่นอน