การจัดการคลัสเตอร์การท่องเที่ยวโดยชุมชน: ศึกษาเปรียบเทียบ 2 กรณี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยฉบับนี้มุ่งศึกษาตัวแบบการจัดการคลัสเตอร์การท่องเที่ยวโดยชุมชน(Community-Based Tourism Cluster Management Model) โดยใช้กรณีศึกษาชุมชนบางน้ำผึ้ง จังหวัดสมุทรปราการ และชุมชนแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งประสบความสำเร็จในการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน
มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาการจัดการคลัสเตอร์การท่องเที่ยวโดยชุมชนของทั้งสองพื้นที่ 2) ศึกษาเงื่อนไขที่เอื้อให้การท่องเที่ยวโดยชุมชนประสบความสำเร็จ และ 3) ค้นหาตัวแบบที่เหมาะสมในการจัดการคลัสเตอร์การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกต และการวิเคราะห์เอกสาร ผลการศึกษาพบว่า ความสำเร็จของการจัดการคลัสเตอร์ขึ้นอยู่กับภาวะผู้นำที่เข้มแข็ง การมีส่วนร่วมของชุมชน ระบบกฎระเบียบที่ชัดเจน การกระจายผลประโยชน์อย่างเป็นธรรม และการสนับสนุนจากภายนอก เช่น ภาครัฐและธุรกิจท้องถิ่น ตัวแบบที่พัฒนาขึ้นสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างคลัสเตอร์ภายใน (หน่วยบริการและธุรกิจในชุมชน) กับคลัสเตอร์ภายนอก (หน่วยงานสนับสนุนและภาคีเครือข่าย) ซึ่งเมื่อดำเนินงานอย่างบูรณาการ จะสร้างความได้เปรียบเชิงการแข่งขันและความยั่งยืนของการท่องเที่ยวโดยชุมชน ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายและปฏิบัติในการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนด้วยแนวคิดคลัสเตอร์ เพื่อเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันและความสมดุลของการพัฒนาในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Bang Nam Phueng Subdistrict Administrative Organization. (2018). Local development plan (B.E. 2561–2565) [In Thai]. https://bangnamphueng.go.th/public/list/data/detail/id/1012/menu/1196/page/1/catid/101
Bezkhlibna, A., & Nykonenko, S. (2017). Strengthening of regional tourism development by creating tourism clusters in the cities of Ukraine. Scientific Papers of the University of Pardubice. Series D: Faculty of Economics and Administration, 24(40), 5–15. https://hdl.handle.net/10195/67922
Choocherd, C., & Phornphothanamard, W. (2020). A study of the operational success of Bang Nam Phueng Community Financial Institution: A case study of Bang Nam Phueng Subdistrict [In Thai] [Independent study, Ramkhamhaeng University]. Faculty of Political Science, Ramkhamhaeng University. http://www.pol.ru.ac.th/graduate/index.php/is/6224801214
Del Chiappa, G., Usai, S., Cocco, A., & Atzeni, M. (2018). Sustainable tourism development and climate change: A supply-side perspective. Journal of Tourism, Heritage & Services Marketing, 4(2), 3–9. https://zenodo.org/records/1490348
Freire, P. (2000). Pedagogy of the oppressed (M. B. Ramos, Trans.; 30th anniversary ed.). Continuum. (Original work published 1968)
Haisirikul, R. (2025). Guidelines for developing the potential to organize cultural tourism in Ban Dan District, Buriram Province [In Thai]. Journal of Social Development and Management Strategy, 27(1), 185–208. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jsd/article/view/274265
Kaewnuch, K. (2021). Tourism management and development of tourism communities under global dynamics [In Thai]. Pimdee Publishing.
Kittisaknawin, C., Techaniyom, K., & Thama-apipon, S. (2025). Development of a social and cultural capital-based sustainable community revitalization model: Case study of the Amphawa Floating Market, Amphawa District, Samut Songkhram [In Thai]. Journal of Social Development and Management Strategy, 27(2), 100–128. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jsd/article/view/281455
Lofland, J., Snow, D. A., Anderson, L., & Lofland, L. H. (2006). Analyzing social settings: A guide to qualitative observation and analysis (4th ed.). Wadsworth/Thomson Learning.
Responsible Ecological Social Tours Project. (1997). Community-based tourism principles and meaning [In Thai].
Samukkethum, S. (2019). Community-based tourism cluster management according to the philosophy of sufficiency economy [In Thai]. Journal of Politics, Administration and Law, 11(1), 95–113. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/polscilaw_journal/issue/view/12389/Vol11No1
Samukkethum, S. (2021). Community-based tourism, sufficiency economy philosophy and sustainable development [In Thai]. Journal of Social Development, 23(1), 211–225. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jsd/article/view/245396
United Nations. (1992). Agenda 21: Programme of action for sustainable development [Outcome document of the United Nations Conference on Environment and Development, Rio de Janeiro, Brazil, June 3–14, 1992]. https://sdgs.un.org/sites/default/files/publications/Agenda21.pdf
United Nations. (2012). The future we want [Outcome document of the United Nations Conference on Sustainable Development, Rio de Janeiro, Brazil, June 20–22, 2012]. https://sdgs.un.org/sites/default/files/publications/733FutureWeWant.pdf