การศึกษาและปรับปรุงระบบบัญชีต้นทุนด้วยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมสำหรับการผลิตตามคำสั่งของลูกค้า กรณีศึกษาผลิตเสื่อน้ำมันในจังหวัดนครปฐม
DOI:
https://doi.org/10.14456/rc-sdj.2025.14คำสำคัญ:
ระบบบัญชีต้นทุน, การวิจัยเชิงปฏิบัติการ, การผลิตตามคำสั่งซื้อ, ธุรกิจผลิตเสื่อน้ำมันบทคัดย่อ
ที่มา(ภูมิหลัง): การผลิตตามคำสั่งซื้อของลูกค้าต้องใช้ข้อมูลต้นทุนที่ถูกต้องและสอดคล้องกับกระบวนการผลิตจริงสำหรับงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อระบบบัญชีต้นทุนปัจจุบัน ออกแบบและนำเสนอการปรับปรุงการจัดทำบัญชีต้นทุนสำหรับการรับงานสั่งทำจากลูกค้า
วิธีการ: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมโดยใช้กรณีศึกษาโรงงานผลิตเสื่อน้ำมันในจังหวัดนครปฐม กลุ่มผู้ให้ข้อมูลคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 5 คน ได้แก่ เจ้าของธุรกิจ ผู้จัดการฝ่ายผลิต หัวหน้าสายการผลิต หัวหน้าฝ่ายบัญชี และพนักงานบัญชีต้นทุน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์ชนิดมีโครงสร้างแบบปลายเปิด แบ่งคำถามตามบทบาทของผู้ให้ข้อมูลด้วยการเก็บข้อมูลตามแนวคิดการวิจัยเชิงปฏิบัติการลงพื้นที่สัมภาษณ์เชิงลึกแบบรายบุคคลร่วมกับการสังเกตไม่เป็นทางการ และจัดอบรมเชิงปฏิบัติจัดทำระบบบัญชีต้นทุนตามงานสั่งทำ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาโดยใช้หลักการบัญชีต้นทุนเป็นกรอบพร้อมแผนภาพการไหลของข้อมูล และคำนวณหาจำนวนและค่าร้อยละ
ผลลัพธ์: ปัญหาที่พบของธุรกิจ คือ ยอดขายลดลงจึงต้องลดกำลังการผลิต เจ้าของธุรกิจต้องการนำกำลังผลิตที่เหลือเพื่อสร้างรายได้โดยการรับงานสั่งผลิตจากลูกค้า การจัดทำบัญชีต้นทุนปัจจุบันเป็นแบบการผลิตต่อเนื่องซึ่งมีความแตกต่างกับระบบบัญชีต้นทุนแบบงานสั่งทำ จึงต้องมีการศึกษาและออกแบบใหม่ ซึ่งในการออกแบบระบบใหม่ มีการออกแบบแบบฟอร์มใบงานสั่งทำ การกำหนดการไหลของข้อมูลใหม่และแนะนำให้ปันส่วนต้นทุนด้วยจำนวนชั่วโมงการผลิตของแต่ละคำสั่งผลิต
บทสรุป: งานวิจัยได้ออกแบบระบบบัญชีต้นทุนใหม่เพื่อรองรับการรับคำสั่งผลิตจากลูกค้า เป็นการคิดต้นทุนการผลิตสำหรับคำสั่งของลูกค้าแต่ละราย ระบบบัญชีต้นทุนใหม่เหมาะสำหรับการรับสั่งผลิตเสื่อน้ามันตามปริมาณและคุณภาพที่ลูกค้ากำหนด ช่วยให้สามารถเก็บข้อมูลต้นทุนได้ครบถ้วนและถูกต้องซึ่งจะช่วยให้เจ้าของธุรกิจนำไปกำหนดราคาจากลูกค้าและมีกำไรตามสมควร
เอกสารอ้างอิง
Department of Alternative Energy Development and Efficiency. (2005). Knowledge Guide/Department of Alternative Energy Development and Efficiency (DEDE). Ministry of Energy.
Deshmukh, S., Sakgaibjarm, A., & Harichandan, D. (2017). Cost & Management Accounting System. University of Mumbai.
Dockery, M. (2025). A Process Perspective: Proven Approaches to Quality Adoption and Process Integration for Business. Newman Springs Publishing.
Dolsuk, S., & Lojnsirisilp, D. (2025). Improving Cost Accounting System of a Peanut Processing Community Enterprise in Yasothon Province. Phetchabun Rajabhat Journal, 27(1), 59-66.
Horngren, C. T., Datar, S. M., & Rajan, M. V. (2015). Cost Accounting A Managerial Emphasis (15th ed). Pearson Education.
Inthapantee, P., Suknu, P., Jantawong, J., & Nuanlaong, P. (2023). Accounting System Development and Production Cost Management to Enhance Community Products of Occupation Promotion Community Enterprise Group at Ban Nikhom, Muang District, Surat Thani Province. The Journal of Research and Academics, 6(4), 145-162.
Junpitu, Y., Narin, C., Chinnawong, N., Meechai, R., Nonsiri, S., Nonghanpitak, K., & Jantala, J. (2024). A Study of Current Situations, Problems and Obstacles of Bookkeeping to Accounting System Development of Community Enterprises’s Weaving Group Ban Sam Thor, Saeng Sawang Subdistrict, Nong Saeng District, Udon Thani Province. Santapol College Academic Journal, 10(1), 1-11.
Khapanyo, A. (2006). Principles of Program Design and Development. Success Media.
Komaratat, D. (2016). Cost Accounting (15th ed.). Chulalongkorn University Press.
Majumder, R. Q. (2025). The Role of Cost Accounting Data in Enhancing Manufacturing Efficiency. International Journal of Research and Innovation in Social Science (IJRISS), IX(VII), 1121-1133. https://dx.doi.org/10.47772/IJRISS.2025.90700091
McTaggart, R. (2010). Participatory action research or change and development. James Cook University.
Memarpour, E., & Torabi, S. A. (2025). Integrated sales and operations planning for a multi-channel, hybrid make-to-stock/make-to-order tire supply chain. Journal of Industrial and Production Engineering, 1-22. https://doi.org/10.1080/21681015.2025.2484388
Mertler, C. A. (2019). The Wiley handbook of action research in education. John Wiley & Sons.
Pimta, L., & Serichai, C. (2025). Modern Accounting Competency Affecting the Financial Reporting Quality of Company Accountants in the Northeast Region. Arts of Management Journal, 9(3), 247-269.
Romney, M. B., & Steinbart, P. J. (2016). Accounting information systems (14th ed.). Pearson.
Stoecker, R., & Falcón, A. (2022). Handbook on Participatory Action Research and Community Development. Edward Elgar.
Suriyaphiwat, W. (2010). Basic Computers and Programming Techniques. Chulalongkorn University Press.
Thankarn, J. (2023). Accounting System Design for Small Business: A Case of Satay AAA [Independent Study, Thammasat University].
Ueajirapongphan, S. (2009). Cost Accounting 1: Concepts in calculating product costs and accounting principles. McGraw-Hill.
Ueajirapongphan, S. (2009). Management Accounting. McGraw-Hill.
Usul, H., & Olgun, E. B. (2025). An analysis of material flow cost accounting in companies using different cost accounting systems. Heliyon, 11(4), e42555.
