รูปแบบการพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศแบบมีส่วนร่วมของผู้ใช้บริการ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
คำสำคัญ:
การพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ, การมีส่วนร่วมของผู้ใช้บริการ, การจัดหาทรัพยากรสารสนเทศบทคัดย่อ
งานวิจัยเรื่อง รูปแบบการพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศแบบมีส่วนร่วมของผู้ใช้บริการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการการมีส่วนร่วมในการพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศของผู้ใช้บริการ และ 2) พัฒนารูปแบบการพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศแบบมีส่วนร่วมของผู้ใช้บริการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณแบบสำรวจ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้ใช้บริการสำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปีการศึกษา 2566 จำนวน 783 คน จำแนกเป็น 2 กลุ่ม คือ 1) บุคลากรสายวิชาการและสายสนับสนุน จำนวน 387 คน และนักศึกษาระดับปริญญาตรีและระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน 396 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศแบบมีส่วนร่วมของผู้ใช้บริการ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ที่เหมาะสมประกอบด้วย 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการรับรู้การมีส่วนร่วม โดยสำนักหอสมุดประชาสัมพันธ์เชิงรุกอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ใช้บริการรับรู้สิทธิและบทบาทในการมีส่วนร่วมพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ 2) ด้านการเลือกทรัพยากรสารสนเทศ ดำเนินการแบบผสมผสาน คือ เปิดโอกาสให้ผู้ใช้บริการเลือกทรัพยากรสารสนเทศทั้งในช่วงที่มีการจัดงานสัปดาห์หนังสือ (CMU Book Fair) และผ่านเว็บไซต์ของสำนักหอสมุดในช่วงที่ไม่มีการจัดกิจกรรม และ 3) ด้านช่องทางการเสนอซื้อและการแจ้งผล ใช้ช่องทาง CMU Mobile Application ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มกลางของมหาวิทยาลัย โดยแจ้งผลการเสนอซื้อทรัพยากรสารสนเทศแก่ผู้ใช้บริการในทุกขั้นตอน ตั้งแต่ผลการพิจารณาจัดซื้อ สถานะไม่มีจำหน่ายหรือยกเลิกการจัดพิมพ์ รายการที่ซ้ำซ้อน ตลอดจนการแจ้งทรัพยากรสารสนเทศพร้อมให้บริการ
เอกสารอ้างอิง
Abd Rahim, S. M., Abdullah Sani, M. K. J., & Shuhidan, S. (2024). A conceptual framework for social media engagement in academic library to advocate participatory service towards dynamic learning community. Environment-Behaviour Proceedings Journal, 9(SI18), 3–11. https://doi.org/10.21834/e-bpj.v9iSI18.5459
Adnan, H. (2025). Evidence-based acquisition (EBA) in library collection management. International Conference on Studies in Education and Social Sciences, Istanbul, Turkiye. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED678752.pdf
Ashilungu, M., & Onyancha, O. B. (2024). Faculty–librarian cooperation in collection development at the University of Namibia library, with special reference to electronic resources. Collection and Curation, 43(1), 8–18. https://doi.org/10.1108/CC-11-2022-0041
Bentil, W. (2025). Analysis of collection development policies for electronic resources at selected academic libraries in Ghana. Collection Management, 50(1–2), 75–89. https://doi.org/10.1080/01462679.2025.2497833
Chan, T. T. W., Lam, A. H. C., & Chiu, D. K. W. (2020). From Facebook to Instagram: Exploring user engagement in an academic library. The Journal of Academic Librarianship, 46(6), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2020.102229
Chiang Mai University. (2023, June 6). Information. Management information system. https://www.mis.cmu.ac.th
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation's place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235. https://doi.org/10.1016/0305-750X(80)90011-X
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). Harper & Row.
Dai, Y. (2024). Exploring the effectiveness of social media information communication for library users. Profesional de la información, 33(6), https://doi.org/10.3145/epi.2024.ene.0613
Evans, G. E., & Saponaro, M. Z. (2005). Developing library and information center collections (5th ed.). Libraries Unlimited.
Gautam, M., & Gulati, A. (2025). Exploring user awareness and accessibility of N-LIST e-resources: A case study. Journal of Information and Knowledge, 62(3), 201–212. https://doi.org/10.17821/srels/2025/v62i3/171674
Heisserer-Miller, R. A., & McAlister, L. R. (2023). New horizons for academic library collection development: Creating a community-curated collection through student empowerment. Journal of Library Outreach and Engagement, 3, 119–135. https://doi.org/10.21900/j.jloe.v3.1157
Huvila, I. (2020). Librarians on user participation in five European countries/Perspectives de bibliothécaires sur la participation des utilisateurs dans cinq pays européens. Canadian Journal of Information and Library Science, 43(2), 127–157. https://muse.jhu.edu/article/772363
Jiao, H., Wang, T., Libaers, D., Yang, J., & Hu, L. (2025). The relationship between digital technologies and innovation: A review, critique, and research agenda. Journal of Innovation & Knowledge, 10(1), Article 100638. https://doi.org/10.1016/j.jik.2024.100638
Jimenez, S. A., Berbegal-Mirabent, J., & de la Torre, R. (2024). How do university libraries contribute to the research process? Journal of Academic Librarianship, 50(5), 1–12. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2024.102930
Johnston, J., Huvila, I., Jochumsen, H., Khosrowjerdi, M., Mierzecka, A., & Pálsdóttir, Á. (2023). LAM professionals’ roles and attitudes to user participation in Norway and Sweden. Library & Information Science Research, 45(3), Article 101249. https://doi.org/10.1016/j.lisr.2023.101249
Kamau, G. W., & Elegwa, A. L. (2022). Factors influencing collection development process at the University of Nairobi Library. Library Management, 43(3–4), 207–217. https://doi.org/10.1108/LM-09-2020-0127
Levenson, H. N., & Nichols Hess, A. (2020). Collaborative collection development: Current perspectives leading to future initiatives. The Journal of Academic Librarianship, 46(4), Article 102201. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2020.102201
Likert, R. A., (1961). New patterns of management. McGraw-Hill Book.
Linton, R. (1936). The study of man: An introduction. Appleton-Century-Crofts.
Masion, J. M., & Diaz, K. A. (2024). The influence of service quality of public libraries on library user engagement. Psychology and Education: A Multidisciplinary Journal, 22(4), 496–508. https://ejournals.ph/article.php?id=27942
Monroe-Gulick, A., Back, A., Wolfe, G. G., Outhier, S., & Morris, S. E. (2024). Demand driven acquisitions in academic libraries: A scoping review. The Journal of Academic Librarianship, 50(3), Article 102862. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2024.102862
Olubiyo, P. O. (2023). Collection development in academic libraries: Challenges and way forward. International Journal of Library and Information Science Studies, 9(3), 19–30. https://doi.org/10.37745/ijliss.15/vol9n319
Rajkumar, R. S., & Sitwala, M. K. (2025). A review on the collection development practices and use of electronic resources in academic libraries: Emerging issues for student access and learning. Namibia Journal of Managerial Sciences, 6(3), 305–317. https://www.researchgate.net/publication/398522698_A_review_on_the_Collection_Development_Practices_and_Use_of_Electronic_Resources_in_Academic_Libraries_Emerging_Issues_for_Student_Access_and_Learning
Ramsey, M., & Chomyc, S. (2025). Thank you for your suggestion! Analyzing patron purchase requests at the University of Alberta Library. Evidence Based Library and Information Practice, 20(2), 41–58. https://doi.org/10.18438/eblip30675
Singh, H., & Mahajan, P. (2022). Research scholars and faculty members perception and participation in collection development of university libraries of Northern India–A comparative study. Global Knowledge, Memory and Communication, 71(6–7), 619–647. https://doi.org/10.1108/GKMC-01-2021-0001
Srisangchay, N. (2023). Prototype system: Project management for procurement of books, textbooks and journals, Faculty of Law, Naresuan University. Mahidol R2R e-Journal, 10(3), 99–112. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/mur2r/article/view/258603
Sukhothai Thammathirat Open University. (2023). Information resources development (12th ed.). Office of the University Press.
Thabuang Mahawitthayalai. (2001). Mattrathan hǭng samut sathaban udomsưksa B.E. 2544 [Standards for academic libraries A.D. 2001].
Tran, C. Y., & Guo, J. X. (2021). Developing user-centered collections at a research library: An evidence-based acquisition (EBA) pilot in STEM. The Journal of Academic Librarianship, 47(5), Article 102434. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2021.102434
Tyler, D. C., & Boudreau, S. O. (2024). Will you still need me, will you still read me? Patron-driven acquisition books' circulation advantage. The Journal of Academic Librarianship, 50(5), Article 102919. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2024.102919
Wilson, T. D. (1997). Information behaviour: An interdisciplinary perspective. Information Processing and Management, 33(4), 551–572. https://doi.org/10.1016/S0306-4573(97)00028-9
ดาวน์โหลด
ไฟล์ประกอบ
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Pattara Panommit
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เข้าถึงบทความได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย นโยบายสัญญาอนุญาตปัจจุบัน CC BY-NC 4.0 ตั้งแต่ปีที่ 37 ฉบับที่ 2 (2569) สำหรับบทความก่อนหน้านี้ โปรดตรวจเงื่อนไขสิทธิบนหน้าบทความแต่ละเรื่อง ดูนโยบายการเข้าถึงแบบเปิดและสัญญาอนุญาต
